Premyer-liga klublarining bu yozgi rekord xarajatlariga qaramay, transfer oynasi tezda yopilmoqda va ko`plab yetakchi jamoalar hali ham hal qiluvchi shartnomalarni yakunlashlari kerak. Mavsumni qoniqarsiz boshlagan «Manchester Yunayted» o`zining avvalgi mavqeyini tiklash uchun yana qancha sarmoya kiritishi kerakligi masalasi bilan yuzlashmoqda. Aksincha, «Tottenxem» Thomas Frank jamoasiga ijaraga olingan o`yinchilarni doimiy shartnomalar orqali olib qolish va faqat ikki yangi futbolchi qo`shishga qaratilgan transfer davridan so`ng ham yaxshi natijalar ko`rsatmoqda. Muddat yaqinlashayotgan bir paytda, ular endi «RB Leyptsig»dan istiqbolli 22 yoshli Xavi Simonsni o`z safiga qo`shishdi.
Shu bilan birga, «Vest Xem»da ichki noroziliklar mavjud bo`lsa, «Chelsi»ning UEFA bilan tuzilgan kelishuvidan so`nggi moliyaviy ahvoli murakkab tahlilni talab qiladi. Quyida ushbu masalalarni batafsil ko`rib chiqamiz.
1. Manchester Yunayted
«Manchester Yunayted»ning yozgi transfer strategiyasi keng muhokama qilinmoqda. Klub rahbariyati mablag`lar cheklanganligini ta`kidlashiga qaramay, hujum chizig`iga katta sarmoya kiritildi. Garchi jamoaning gollar bilan bog`liq muammolarini hal qilish (ular 2023-24 mavsumidan beri Premyer-ligada eng kam gol urgan ikkinchi jamoa) zarur bo`lsa-da, «Yunayted» bu mavsumda shunchaki «suv ustida suzish»dan ko`proq narsaga erishmoqchi bo`lsa, boshqa muhim sohalarga ham sezilarli sarmoya kiritish kerak. Eng ustuvor vazifa – o`yinni chuqur joylashgan holda boshqara oladigan yarim himoyachidir, chunki Casemiro kabi hozirgi o`yinchilar, harakatchanligi pasayib borayotganligi sababli, bu rolni faqat vaqti-vaqti bilan bajara oladilar. Bundan tashqari, Amorim qo`l ostidagi hozirgi markaziy himoyachilardan kamchiligi uch himoyachili tizim uchun muhim bo`lgan to`pni olib chiqish mahoratiga ega. Yangi darvozabon ham kutilmoqda, «Yunayted» «Antverpen»dan Senne Lammensni sotib olishga yaqin turibdi. 23 yoshli futbolchining ajoyib statistikasi – o`tgan yilgi Pro-ligada har ikki o`yinda kutilgan gollardan (post-shot xG) bitta kam gol o`tkazib yuborgani – uni qiziqarli istiqbolga aylantiradi. 23 million dollardan sal ko`proq narxda u shov-shuvli transfer emas, ammo qayta qurish bosqichida bo`lgan klub uchun keyinchalik foyda bilan sotilishi mumkin bo`lgan istiqbolli, kam maoshli o`yinchilarni qo`lga kiritish jiddiy strategiya hisoblanadi.
Jumaga kelib, «Manchester Yunayted» – tarkibida keraksiz deb topilgan ko`plab futbolchilariga qaramay – hali bironta ham transfer sotuvini yakunlamagan edi. Marcus Rashford ayni paytda «Barselona»da ijara asosida o`ynayotgan bo`lsa, Antony va Rasmus Hojlundning ham ketishi kutilmoqda, ammo bu klubda Amorimning uzoq muddatli rejalari doirasiga kirmaydigan o`yinchilar qolishi mumkin. Chorshanba kungi «Grimsbi»ga qarshi EFL Kubogidagi sharmandali mag`lubiyatdan so`ng, «Yunayted» Amorimning bosh murabbiy sifatidagi kelajagini jiddiy ko`rib chiqishi kerak. Agar klub unga uzoq muddatli ishonch bildirmasa, Alejandro Garnachoning «Chelsi»ga kutilayotgan transferini to`xtatish uchun kuchli asos bor, garchi futbolchining o`zi bunga intilayotgan bo`lsa ham, aksincha, Kobbie Mainoo`ning rolini kengaytirish lozim, ayniqsa u o`z kelajagini ko`rib chiqayotgan bir paytda.
2. Vest Xem
Sharqiy Londonda vaziyat keskinlashmoqda. «Chelsi»dan qabul qilingan og`ir mag`lubiyat va EFL Kubogidan chiqib ketish, ayniqsa kapitan Jarrod Bowenning muxlislar bilan janjallashishi, «London Stadium»da o`sib borayotgan muxlislar noroziligini ko`rsatadi. Bowen muxlislarning g`azabiga duch kelgan bo`lsa-da, bu muammolarni hal qilish uning emas, balki klub rahbariyatining vazifasi ekanligini yaxshi biladi. «Vest Xem» Declan Rice uchun olingan katta mablag`ni isrof qilgan, degan keng tarqalgan fikr bor, va agar Graham Potter jamoaning Premyer-ligada qolishini ta`minlamoqchi bo`lsa, ularni ko`plab muammoli pozitsiyalar kutmoqda. Ular Rice`ning noyob sifatlarini o`rnini bosa olmadi, bu tabiiy edi, va ularning yarim himoyasi – James Ward-Prowse va Tomas Soucek harakatchanlik, nazorat va himoyaviy kuchdan mahrum bo`lib – zaif bo`lib qolmoqda. «Monako»dan Soungoutou Magassa va «Sautgempton»dan Mateus Fernandesning transferlari bu vaziyatni o`zgartira oladimi, bu ochiq savol. Bundan tashqari, jamoa bir necha mavsum oldin Michail Antonio o`zining eng yuqori cho`qqisidan tushganidan beri yuqori sifatli markaziy hujumchiga muhtoj edi. Mohamed Kudus boshqa transferlarni moliyalashtirish uchun sotilgan bo`lsa-da, bir paytlar texnik hujumchilar bilan to`lib-toshgan hujum chizig`i endi Lucas Paquetadan boshqa ijodkorlikdan mahrumdek ko`rinadi. Potterning uch himoyachili tizimida ham muhim markaziy tayanch nuqtasi yo`qdek. Ushbu ko`plab muammolarni qisqa vaqt ichida hal qilish uchun katta mablag` sarflash kerak, va klub egasi David Sullivanning tushib ketishning og`ir moliyaviy oqibatlarini hisobga olgan holda, bunga ruxsat berishdan boshqa chorasi qolmaydi.
3. Chelsi
«Chelsi»ning vaziyati ancha g`alati. Ba`zilarning fikricha, transfer oynasi yopilishidan oldin klubga eng ko`p kerak bo`ladigan narsa – bu xotirjamlik davri va Enzo Marescaning shishgan tarkibidan Raheem Sterling va Ben Chilwell kabi keraksiz o`yinchilarni olib tashlashdir. Biroq, «Stamford Brij» ustida bir muhim omil turibdi: UEFA bilan tuzilgan tarkib xarajati va futbol daromadlari qoidalarini buzganlik uchun kelishuv. Dastlabki 23 million dollarlik jarimadan tashqari va qo`shimcha 70 million dollarlik potentsial jarimalarga qaramay, kelishuvning asosiy sharti shundaki, ularning `A ro`yxati transfer balansi` ijobiy bo`lishi kerak. Ya`ni, ular Chempionlar ligasi uchun ro`yxatga olingan o`yinchilarga, Konferentsiya ligasida g`olib chiqqan tarkibidan ketgan o`yinchilardan topilganidan ko`proq pul sarflay olmaydilar. «Chelsi» bir nechta foydali sotuvlarni amalga oshirdi, jumladan Noni Madueke, Kiernan Dewsbury-Hall va Christopher Nkunku`ning yaqinlashib kelayotgan transferi. Ular Jadon Sancho va Marc Guiu kabi o`yinchilar bilan bog`liq xarajatlarni qisqartirish orqali yanada tejashdi. Ammo, har bir katta pullik sotuv bu balansga hisobga o`tmaydi; masalan, Joao Felix o`tgan mavsumda Marescaning A ro`yxatida yo`q edi, shuning uchun uning «Al-Nassr»ga sotilishi bu yerda hech qanday foyda keltirmaydi. «Chelsi» so`nggi haftalarda sezilarli mablag` yig`gan bo`lsa-da, ular ham katta miqdorda pul sarflashdi, ayniqsa «Manchester Yunayted»dan Alejandro Garnachoning kutilayotgan transferi bilan. Bu mavsumda yozgi transferlardan ba`zilarini Chempionlar ligasida o`ynashga imkon yaratish uchun Nicolas Jackson yoki Benoit Badiashile kabi sotuvlar zarur bo`lishi mumkin. Aks holda, «Chelsi» yana ijodiy yechimlar topishi kerak bo`ladi.
4. Tottenxem
«Tottenxem»ning transfer oynasi asosan *qo`ldan boy berilgan* o`yinchilar – ayniqsa Eberechi Eze bilan xarakterlangan bo`lsa-da, ular Kevin Danso, Kota Takai va Mathys Tel kabi ba`zi aqlli xaridlar qilishdi. Mohamed Kudus ham Thomas Frank jamoasi uchun mustahkam kuchaytirishdek ko`rinadi. Biroq, yetishmayotgan asosiy jihat – bu yarim himoyani sezilarli darajada mustahkamlash. James Maddisonning tizza jarohati «Shpors»ga katta zarba berdi, va Dejan Kulusevskining jismoniy holati haqida hamon savollar bor. Bu «Chelsi» bilan uzoq vaqtdan beri bog`langan Xavi Simonsni qo`lga kiritishga urinishlarini tushuntiradi, hozir «Shpors» uni sotib olishga yaqin turibdi. Simons Eze yoki Morgan Gibbs-Whitening darajasida Premyer-ligaga darhol tayyor bo`lmasligi mumkin, ammo niderlandiyalik futbolchining eng yaxshi versiyasi, 2023-24 Bundesligani hayratga solgan shakli, har qanday jamoa uchun yulduz bo`la oladi. Bu «Shpors»ning transfer faoliyatini yakunlaydimi? Yves Bissouma`ning «Galatasaroy»ga potentsial o`tishi yarim himoyaning chuqurroq qismida bo`sh joy ochadi, «Tottenxem» Joao Palhinha bilan shartnoma imzolaganidan keyin ham bu joyni to`ldirishi oqilona bo`lar edi. Portugaliyalik futbolchi himoyaviy yarim himoyachi rolida kuchli ko`rinadi, ammo «Tottenxem» bir hafta ichida uchta yuqori darajadagi raqibga qarshi o`ynaganida, Rodrigo Bentancurdan ko`ra o`yin tempini samaraliroq nazorat qila oladigan o`yinchi kerak bo`ladi. Pape Matar Sarr, Lucas Bergvall va Archie Gray kelajak uchun juda ta`sirchan variantlar, ammo hozirgi vaziyatda, ayniqsa Chempionlar ligasida qulay o`yinlar seriyasi oldinda turganida, yarim himoyada yanada barqaror va tajribali qo`l jamoaning «dvigatelini» sezilarli darajada yaxshilaydi. Yangi vinger ham zarar qilmas edi, ammo Daniel Levyning so`nggi daqiqalardagi kelishuvlarga moyilligini hisobga olsak, barcha zarur transferlarning amalga oshishiga ishonish qiyin.
5. Fulxem
Bir qancha Premyer-liga jamoalari, jumladan «Everton», «Bernli» va hatto «Liverpul» ham yangi transferlardan foyda ko`rishi mumkin bo`lsa-da, «Fulxem» murabbiyi Marco Silva kabi o`zining kuchaytirishga bo`lgan ehtiyojini ochiqchasiga ifoda etgan murabbiylar kam uchraydi. Chorshanba kuni «Bristol Siti»ga qarshi EFL Kubogidagi g`alabadan oldin Silva shunday dedi: «Biz [futbolchilarni sotib olishimiz] kerak. Vaziyat shunday. Men sizga shu tarzda javob beryapman va bu hech qanday bosim o`tkazish uchun emas. Chunki bizda boshqa yechimlar yo`q.» «Kottagers» nomi bilan tanilgan «Fulxem» faol transfer harakatlarida bo`lib, «Shaxtyor Donetsk» vingeri Kevin va «Milan»dan Samu Chukwuezeni nishonga olgan. O`tgan mavsumda ijara asosida o`ynagan Reiss Nelsonning «Arsenal»dan doimiy qaytishni istayotgani xabar qilinmoqda. Raheem Sterling ham «Fulxem» unga taklif bilan chiqsa, transferga ochiq ekanligi aytilmoqda. Qanotlardagi pozitsiyalarni kuchaytirish uchun imkoniyatlar mavjud, shuningdek klub akademiya tarbiyalanuvchisi Josh King Andreas Pereira «Flamengo» bilan Braziliyaga qaytishi kutilayotgan bir paytda yarim himoyada o`zini ko`rsatishiga umid qilmoqda.
