English |
Uzbek (Lotincha)
Oklahoma City Thunder: Healing a City`s Deepest Wounds
The Oklahoma City bombing, an unimaginable act of terror over 30 years ago, left an indelible scar on the city and its residents. Kyle Genzer, then a 14-year-old boy, vividly remembers the Wednesday morning he told his mother he loved her before she left for work at the Alfred P. Murrah Federal Building. Shortly after, at 9:02 a.m., a massive explosion shook his school, 40 miles away. Days later, he learned his mother, Jamie Genzer, 32, was among the 168 victims of the deadliest act of domestic terrorism in American history. Jamie, a single mother who loved to sing, left behind Kyle and his sister, Krista, forever changing their lives.
Today, Kyle, now 44, stands at the Oklahoma City National Memorial & Museum, a poignant tribute to those lost. He visits the Field of Empty Chairs, where each of the 168 glass, steel, and bronze chairs bears a victim`s name, including his mother`s. Fifteen smaller chairs honor the children killed in the building’s day care. The quiet of the memorial, punctuated by the sound of a reflecting pool, allows Kyle to feel his mother`s presence.
Six years ago, Kyle and his son, Brendlee, participated in the annual Remembrance Ceremony, reading names of the victims. Brendlee was 14, the same age Kyle was when he lost his mother. After the ceremony, they met Sam Presti, the general manager of the Oklahoma City Thunder, who posed for a photo with Brendlee next to Jamie`s chair – a moment Kyle cherished.
Since the Oklahoma City Thunder moved to the city in 2008, Presti has made it mandatory for every player and staff member to tour the memorial. He believes it’s crucial for them to understand the tragic events of April 19, 1995, and the city`s unified response, known as the «Oklahoma Standard.» This tradition ensures the team is inspired by the community`s resilience and built in its spirit, connecting them deeply with a populace directly affected by the tragedy.
Presti stated that the Thunder`s presence in Oklahoma City is a direct result of the city`s response and rebuilding efforts after the 1995 bombing. For 17 years, the Thunder have cultivated a culture defined by the Oklahoma Standard, forming bonds with survivors, first responders, and family members of victims. While many current players were not alive during the bombing, the team ensures the story and its lessons are not forgotten, offering solace and meaning to those still grappling with grief. Kyle Genzer, a devoted Thunder fan, emphasizes that understanding the 1995 events is essential to being part of the city.
Presti, an 18-year-old in Massachusetts at the time of the bombing, vividly recalled it as his first encounter with the harsh realities of the world. Upon arriving in Oklahoma City in 2008, he explored the city and was deeply moved by the memorial. A quote from journalist Tom Brokaw, praising Oklahomans` goodness, community, and compassion in response to the madness, resonated deeply with him. Seeking to establish a team culture reflecting these ideals, Presti enlisted Kari Watkins, CEO of the memorial museum, to guide team tours.
Former Thunder forward Nick Collison, 14 during the bombing, recounted how the memorial’s empty chairs, especially those for children, profoundly impacted him and his teammates during their initial tour in 2008. Justice Steven Taylor, who presided over the Terry Nichols trial, also joined tours, emphasizing the bombing’s significance. Over 17 years, Watkins has conducted more than 550 tours for Thunder personnel, with Presti consistently present, reinforcing the message: «You need to know and understand this story.»
The museum prominently displays a Thunder jersey worn by Shai Gilgeous-Alexander, created in collaboration with the memorial. The tour begins with a simulated explosion, which always silences the players. Gilgeous-Alexander, now a father, found the experience particularly impactful, realizing that playing for the Thunder connects him to the city`s resilient spirit and gives him a deeper sense of purpose.
Isaiah Hartenstein, another Thunder forward, born after the bombing, toured the memorial shortly after joining the team. He was particularly moved by the exhibit on the second-floor daycare, where 21 young children, including babies, were killed. Learning about the bombing`s devastation – the seismic impact, damaged buildings, and the sheer number of affected individuals – underscored the tragedy. Yet, he was equally impressed by the «Oklahoma Standard,» the spontaneous, massive outpouring of help from citizens and external volunteers, who selflessly provided aid, food, and supplies without expectation of payment. This collective resilience, he noted, became the bedrock of the Thunder organization.
Erin Lewis, the Thunder`s director of brand influence, highlighted how the Oklahoma Standard is intrinsic to the team`s identity, allowing Oklahomans to see their values reflected in the franchise. The Thunder actively embody this standard through community service. In 2013, after a devastating EF5 tornado hit Moore, Oklahoma City, the team, including star Kevin Durant, donated $1 million to recovery efforts. Presti and players visited affected areas and helped rebuild.
For the bombing`s 20th anniversary in 2015, Presti spearheaded the «Oklahoma Standard Campaign,» encouraging acts of service, honor, and kindness. That year, the team placed flowers at each of the 168 memorial chairs. Presti stressed the importance of never forgetting the tragedy. More recently, players like Jalen Williams and Isaiah Joe attended First Responders Day at the memorial, engaging with those involved in the 1995 recovery. Hartenstein also recorded a video supporting the memorial`s mental health program for survivors. His extensive charitable work reflects the team`s commitment to community, a culture fostered by Presti, who is praised for bringing in talented players who also care deeply about Oklahoma City.
Nick Collison, «Mr. Thunder,» who spent his entire 15-year career with the organization, describes the Oklahoma Standard within the team as caring, kind, and looking out for one another. Presti believes their role is to make Oklahomans proud, hoping the community sees reflections of their resilience and values in the team.
In November 2019, commemorating 168 days before the 25th anniversary, the Thunder hosted victims` family members. Judge Taylor, then memorial chairman, addressed them, acknowledging their enduring grief. The team presented special City Edition jerseys, designed with poignant references to the memorial: bronze gates, the «Service Honor Kindness» tenets, an inscription «We remember those who were changed forever,» and a depiction of the Survivor Tree – the only tree to withstand the blast. Each jersey bore the name of a lost loved one. During a moving court-side ceremony, illuminated family members raised the jerseys, met with an arena-wide standing ovation from fans and players, a powerful testament to shared sorrow and remembrance.
Richard Williams, a survivor of the bombing who was asked to attend on behalf of a friend`s family, vividly remembers the 1995 attack. He was on the first floor, 75 feet from the Ryder truck bomb, and woke up in a hospital with severe injuries, including a nearly severed ear, crushed hand, and hundreds of glass shards embedded in his body. He lost 116 friends and colleagues. Weeks after the 2019 ceremony, Williams received a handwritten letter from Presti, thanking him and emphasizing the unique bond between the Thunder and the memorial. Despite living in Texas and battling throat cancer, Williams remains a devoted Thunder fan, seeing the team as a connection to his home and the spirit of Oklahoma City. He still carries glass fragments in his body as a constant reminder of the tragedy and, even through his illness, offers a defiant «Go Thunder.»
Oklahoma City`s journey from adversity to prosperity is remarkable. Mayor David Holt notes the city`s unique «birthday» from the 1889 land run, but its history is also marked by tragedies like the Osage murders, Tulsa Race Massacre, the Dust Bowl, and countless tornadoes, earning it a reputation as «a place where bad things happened.» The 1980s oil bust further compounded its struggles, leaving downtown «dead» by the early 90s.
However, a pivotal moment arrived in 1993 when a sales tax funded new projects, including an arena. After the 1995 bombing, then-Mayor Mick Cornett found that Oklahoma City was defined by sympathy, a roadblock to economic growth. His persistent efforts to bring a major league team initially met resistance from NBA Commissioner David Stern. But Hurricane Katrina’s devastation in New Orleans in 2005 created an opportunity: Oklahoma City hosted the New Orleans Hornets. The overwhelming support—season tickets selling out in hours—proved the city`s readiness.
In 2008, when the Seattle SuperSonics relocated to become the Oklahoma City Thunder, Cornett insisted on the «Oklahoma City» name. It was then that Sam Presti began to forge the team`s culture, distinct from others, by deeply integrating the memorial`s lessons and the «Oklahoma Standard.»
Presti`s profound influence on the city`s revival was recognized with his induction into the Oklahoma Hall of Fame. This honor reflects how the community embraces him and the team`s impact. Oklahoma City has transformed, with a surge in hotels, revitalization of historic districts, and a jump from the 37th-largest U.S. city in 1970 to 20th by 2020. It will host events for the 2028 Summer Olympics, and plans for the 1,907-foot «Legends Tower» skyscraper symbolize its future. U.S. News and World Report named it the «Best Big City to Live.»
Voters continue to support new city projects, including a $900 million arena for the Thunder, set to be completed in 2028. Manica, the architecture firm designing it, met with city and Thunder officials. When asked what the building should reflect about Oklahoma City, the answers were «Resiliency,» «Unity,» and «Community» – all echoing the bombing and recovery. The designers were inspired by Kintsugi, the Japanese art of mending broken pottery with gold, symbolizing how the city, shattered by the bombing, was rebuilt by its people, stronger than before. After touring the memorial, Manica and his team understood they were designing an arena not just for a team or concerts, but for the entire city.
Forty-five minutes before every home game, Judge Taylor rises from his seat and walks…
Oklahoma City Thunder: Shaharning Eng Chuqur Yaralarini Davolash
Oklahoma Citydagi portlash, 30 yildan ortiq vaqt oldin sodir bo‘lgan tasavvur qilib bo‘lmaydigan terror hujjati, shahar va uning aholisida o‘chmas iz qoldirdi. O‘sha paytda 14 yoshli bola bo‘lgan Kyle Genzer, onasiga Alfred P. Murrah Federal binosidagi ishiga ketishidan oldin uni sevishini aytgan chorshanba tongini aniq eslaydi. Ko‘p o‘tmay, soat 9:02 da, 40 mil uzoqlikdagi uning maktabini ulkan portlash larzaga keltirdi. Bir necha kundan so‘ng, u 32 yoshli onasi Jamie Genzerning Amerika tarixidagi eng halokatli ichki terrorizm akti qurbonlari orasida 168 kishidan biri bo‘lganini bilib oldi. Yolg‘iz ona va qo‘shiq kuylashni sevadigan Jamie Kyle va uning singlisi Kristani qoldirib ketgan, bu ularning hayotini butunlay o‘zgartirgan.
Bugun, 44 yoshli Kyle, yo‘qotilganlarni xotira qiluvchi Oklahoma City Milliy Yodgorlik va Muzeyida turibdi. U «Bo‘sh Stullar Maydoni»ni ziyorat qiladi, bu yerda 168 ta shisha, po‘lat va bronza stullarning har biri qurbonning ismini, jumladan onasinikini ham o‘zida mujassam etgan. 15 ta kichikroq stul binoning bolalar bog‘chasida halok bo‘lgan bolalarni xotira qiladi. Yodgorlikning sokinligi, aks etuvchi hovuzning ovozi bilan kesishib, Kylega onasining borligini his qilish imkonini beradi.
Olti yil oldin Kyle va uning o‘g‘li Brendlee har yili o‘tkaziladigan Xotira marosimida ishtirok etib, qurbonlarning ismlarini o‘qishgan. Brendlee 14 yoshda edi, otasi Kyle onasini yo‘qotgan yoshda. Marosimdan so‘ng, ular Oklahoma City Thunder jamoasining bosh menejeri Sam Prestini birinchi marta uchratishdi. Presti Brendlee bilan Jamie stuli yonida suratga tushdi – bu Kyle uchun juda qadrli lahza edi.
Oklahoma City Thunder jamoasi 2008 yilda shaharga ko‘chib kelganidan beri, Presti har bir o‘yinchi va xodim uchun yodgorlikni ziyorat qilishni majburiy qilib qo‘ygan. Uning fikricha, 1995 yil 19 apreldagi fojiali voqealarni va shaharning «Oklahoma Standarti» nomi bilan mashhur bo‘lgan birlashgan javobini tushunish juda muhim. Bu an’ana jamoaning jamiyatning chidamliligidan ilhomlanishini va uning ruhida qurilishini ta’minlaydi, bu ularni fojia bevosita ta’sir qilgan aholi bilan chuqur bog‘laydi.
Presti, Thunderning Oklahoma Citydagi mavjudligi shaharning 1995 yildagi portlashdan keyingi javobi va qayta qurish sa’y-harakatlarining bevosita natijasi ekanligini ta’kidladi. 17 yil davomida Thunder «Oklahoma Standarti» bilan belgilangan madaniyatni rivojlantirib, omon qolganlar, birinchi yordamchilar va qurbonlar oila a’zolari bilan aloqalar o‘rnatdi. Hozirgi o‘yinchilarning ko‘pchiligi portlash paytida tug‘ilmagan bo‘lsa-da, jamoa voqea va uning saboqlarini unutilmasligini ta’minlaydi, hali ham qayg‘u bilan kurashayotganlarga tasalli va ma’no beradi. Sodir bo‘lgan Thunder muhlisi Kyle Genzer, 1995 yilgi voqealarni tushunish shahar tarkibiga kirish uchun muhim ekanligini ta’kidlaydi.
Portlash paytida Massachusetsda 18 yoshli o‘smir bo‘lgan Presti, uni dunyoning og‘ir haqiqatlari bilan ilk bor uchrashuvi sifatida aniq esladi. 2008 yilda Oklahoma Cityga kelganidan so‘ng, u shaharni kashf etdi va yodgorlikdan chuqur ta’sirlandi. Jurnalist Tom Brokawning oklahomaliklarning yaxshilik, jamoaviy ruh va hamdardlik fazilatlarini olqishlagan so‘zlari uning qalbida chuqur aks etdi. Ushbu ideallarni aks ettiruvchi jamoa madaniyatini yaratishga intilgan Presti, yodgorlik muzeyi direktori Kari Watkinsni jamoa turlarini boshqarishga jalb qildi.
Portlash paytida 14 yoshda bo‘lgan sobiq Thunder hujumchisi Nick Collison, 2008 yildagi dastlabki sayohatlari davomida yodgorlikdagi bo‘sh stullar, ayniqsa bolalar uchun ajratilganlar, unga va jamoadoshlariga qanday chuqur ta’sir qilganini aytib berdi. Terry Nichols ishi bo‘yicha sudya Steven Taylor ham sayohatlarda ishtirok etib, portlashning ahamiyatini ta’kidladi. 17 yil davomida Watkins Thunder xodimlari uchun 550 dan ortiq sayohatni amalga oshirdi, Presti esa doimiy ravishda ishtirok etib, xabarni takrorladi: «Bu hikoyani bilishingiz va tushunishingiz kerak.»
Muzeyda Thunderning xotira bilan hamkorlikda yaratilgan Shai Gilgeous-Alexander kiygan maxsus formasida Thunder o‘yin formasini ko‘rish mumkin. Sayohat simulyatsiya qilingan portlash bilan boshlanadi, bu doimo o‘yinchilarni jim qiladi. Gilgeous-Alexander, hozir otalik, bu tajribani ayniqsa ta’sirli deb topdi, Thunder uchun o‘ynash uni shaharning chidamli ruhi bilan bog‘lashini va unga chuqurroq maqsad berishini angladi.
Boshqa bir Thunder hujumchisi Isaiah Hartenstein, portlashdan keyin uch yil o‘tib tug‘ilgan, jamoaga qo‘shilganidan ko‘p o‘tmay yodgorlikni ziyorat qildi. U binoning ikkinchi qavatidagi bolalar bog‘chasida 21 nafar yosh bola, jumladan chaqaloqlar halok bo‘lgan eksponatdan ayniqsa ta’sirlandi. Portlashning vayronkorliklari — zilzila ta’siri, shikastlangan binolar va jabrlanganlarning soni — fojianing chuqurligini ko‘rsatdi. Biroq, u «Oklahoma Standarti» dan ham hayratda qoldi, bu fuqarolar va tashqi ko‘ngillilardan kelgan yordamning o‘z-o‘zidan va ulkan oqimi edi, ular evaziga hech narsa kutmasdan yordam, oziq-ovqat va materiallar bilan ta’minlashgan. Bu jamoaviy chidamlilik, u ta’kidladi, Thunder tashkilotining poydevoriga aylandi.
Thunderning brend ta’siri bo‘yicha direktori Erin Lewis, «Oklahoma Standarti» jamoaning o‘ziga xosligining ajralmas qismi ekanligini ta’kidladi, bu oklahomaliklarga o‘z qadriyatlarini franchayzada aks ettirilganini ko‘rish imkonini beradi. Thunder jamoat xizmati orqali ushbu standartni faol ravishda namoyish etadi. 2013 yilda, Oklahoma Cityning Moore shahriga EF5 to‘foni dahshatli zarba bergandan so‘ng, jamoa, jumladan yulduz Kevin Durant, qutqaruv ishlariga 1 million dollar xayriya qildi. Presti va o‘yinchilar jabrlangan hududlarga tashrif buyurishdi va qayta qurishga yordam berishdi.
2015 yilda portlashning 20 yilligiga bag‘ishlab, Presti «Oklahoma Standarti Kampaniyasi»ni boshladi, bu kampaniya oklahomaliklarni aprel oyida xizmat, hurmat va mehribonlik ko‘rsatishga undadi. O‘sha oyda, 19 aprelda, Thunder xodimlari va o‘yinchilari yodgorlikdagi 168 ta stulning har biriga gullar qo‘yishdi. Presti fojianing unutilmasligi muhimligini ta’kidladi. Yaqinda Jalen Williams va Isaiah Joe kabi o‘yinchilar yodgorlikdagi «Birinchi Yordamchilar Kuni»da ishtirok etishdi, 1995 yilgi qutqaruv ishlarida qatnashganlar bilan muloqot qilishdi. Hartenstein shuningdek, tirik qolganlar uchun yodgorlikning ruhiy salomatlik dasturini qo‘llab-quvvatlovchi video yozib oldi. Uning keng ko‘lamli xayriya ishlari jamoaning jamiyatga bo‘lgan sadoqatini aks ettiradi, bu madaniyat Presti tomonidan rivojlantirilgan bo‘lib, u Oklahoma Cityni chuqur qadrlaydigan iqtidorli o‘yinchilarni jalb qilgani uchun maqtovga sazovor.
Butun 15 yillik faoliyatini tashkilotda o‘tkazgan «Mr. Thunder» laqabli Nick Collison, jamoa ichidagi Oklahoma Standartini bir-biriga g‘amxo‘rlik qilish, mehribon bo‘lish va yordam berish deb ta’riflaydi. Presti ularning vazifasi oklahomaliklarni o‘z jamoasidan faxrlantirish, jamiyat ularning chidamliligi va qadriyatlarini jamoada aks ettirilganini ko‘rishiga umid qiladi.
2019 yil noyabr oyida, 25 yillik yubileydan 168 kun oldin, Thunder qurbonlar oila a’zolarini mezbonlik qildi. O‘sha paytda yodgorlik raisi bo‘lgan sudya Taylor ularga murojaat qilib, ularning doimiy qayg‘usini tan oldi. Jamoa yodgorlikka oid ta’sirchan ma’lumotlar bilan bezatilgan maxsus City Edition liboslarini taqdim etdi: bronza darvozalar, «Xizmat Hurmat Mehribonlik» tamoyillari, «Biz abadiy o‘zgarganlarni xotirlaymiz» yozuvi va «Omon Qolgan Daraxt»ning tasviri — portlashga dosh bergan yagona daraxt. Har bir libosda halok bo‘lgan yaqinning ismi bor edi. Maydonda bo‘lib o‘tgan ta’sirli marosimda yoritilgan oila a’zolari liboslarni ko‘tarib, muxlislar va o‘yinchilar tomonidan to‘liq olqishlarga sazovor bo‘lishdi, bu umumiy qayg‘u va xotiraning kuchli dalili edi.
Portlashdan omon qolgan va do‘stining oilasi nomidan qatnashish so‘ralgan Richard Williams 1995 yilgi hujumni aniq eslaydi. U birinchi qavatda, Ryder yuk mashinasidagi bombadan 75 fut uzoqlikda edi va kasalxonada og‘ir jarohatlar bilan uyg‘ondi, jumladan qulog‘ining deyarli uzilishi, maydalangan qo‘li va tanasida yuzlab shisha parchalari bor edi. U 116 nafar do‘sti va hamkasbini yo‘qotdi. 2019 yilgi marosimdan bir necha hafta o‘tgach, Williams Prestidan qo‘l yozma xat oldi, unda unga minnatdorchilik bildirilgan va Thunder bilan yodgorlik o‘rtasidagi noyob aloqa ta’kidlangan edi. Texasda yashashi va tomoq saratoni bilan kurashayotgan bo‘lsa-da, Williams o‘z uyiga va Oklahoma City ruhiga bo‘lgan bog‘liqlik sifatida Thunderning sodiq muhlisi bo‘lib qolmoqda. U hanuzgacha tanasida shisha parchalari bilan yuradi va hatto kasalligi davomida ham «Olg‘a, Thunder» degan qat’iy chaqiriqni aytadi.
Oklahoma Cityning qiyinchiliklardan farovonlikka qadar bo‘lgan yo‘li ajoyibdir. Mer David Holt shaharning 1889 yildagi yer poygasidan kelib chiqqan o‘ziga xos «tug‘ilgan kuni»ni qayd etadi, ammo uning tarixi Osage qotilliklari, Tulsa irqiy qirg‘ini, Chang bo‘roni va son-sanoqsiz tornadolar kabi fojialar bilan ham belgilangan bo‘lib, unga «yomon narsalar sodir bo‘lgan joy» degan nomni keltirdi. 1980-yillardagi neft inqirozi uning muammolarini yanada kuchaytirdi, 90-yillarning boshlariga kelib shahar markazi «o‘lik» holatga keldi.
Biroq, 1993 yilda muhim bir lahza keldi, bunda savdo solig‘i yangi loyihalarni, jumladan arenani moliyalashtirdi. 1995 yilgi portlashdan so‘ng, o‘sha paytdagi mer Mick Cornett Oklahoma Cityni hamdardlik bilan belgilashini aniqladi, bu iqtisodiy o‘sishga to‘siq bo‘ldi. Uning asosiy liga jamoasini shaharga olib kelish bo‘yicha doimiy sa’y-harakatlari dastlab NBA komissari David Sternning qarshiligiga uchradi. Ammo 2005 yilda New Orleansdagi Katrina to‘fonining vayronkorliklari imkoniyat yaratdi: Oklahoma City New Orleans Hornetsni qabul qildi. Mavsum chiptalarining bir necha soat ichida sotilishi kabi ulkan qo‘llab-quvvatlash shaharning tayyorligini isbotladi.
2008 yilda Seattle SuperSonics ko‘chib o‘tib, Oklahoma City Thunderga aylanganda, Cornett «Oklahoma City» nomini talab qildi. O‘shanda Sam Presti jamoaning madaniyatini boshqalardan farqli ravishda, yodgorlik saboqlari va «Oklahoma Standarti»ni chuqur birlashtirib, shakllantira boshladi.
Prestining shaharning qayta tiklanishiga qo‘shgan ulkan hissasi Oklahomadagi «Shon-sharaf Zali»ga kiritilishi bilan e’tirof etildi. Bu sharaf jamoaning va uning ta’sirining jamoa tomonidan qanday qabul qilinganini aks ettiradi. Oklahoma City o‘zgardi, mehmonxonalar soni keskin oshdi, tarixiy tumanlar qayta tiklandi va 1970 yilda AQShning 37-chi yirik shahri bo‘lgan joydan 2020 yilga kelib 20-o‘ringa ko‘tarildi. U 2028 yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlari uchun tadbirlarga mezbonlik qiladi va 1907 futli «Afsonalar minorasi» osmon o‘par binosining rejalari uning kelajagini anglatadi. U.S. News and World Report uni «Yashash uchun eng yaxshi katta shahar» deb topdi.
Saylovchilar yangi shahar loyihalarini qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqdalar, jumladan Thunder uchun 900 million dollarlik yangi arena, u 2028 yilda yakunlanishi rejalashtirilgan. Arenani loyihalashtiruvchi Manica arxitektura firmasi shahar va Thunder rasmiylari bilan uchrashdi. Binoning Oklahoma City haqida nimani aks ettirishi kerakligi so‘ralganda, javoblar «Chidamlilik,» «Birlik» va «Jamiyat» bo‘ldi – bularning barchasi portlash va qayta tiklanishga ishora qiladi. Dizaynerlar Kintsugi san’atidan ilhomlanishdi, bu yapon san’ati singan kulolchilikni oltin bilan tuzatib, uni avvalgisidan ham kuchliroq qiladi, bu shaharning portlashdan parchalanganini va uning aholisi tomonidan avvalgisidan ham mustahkamroq qilib qayta qurilganini ramziy ma’noda anglatadi. Yodgorlikni ziyorat qilgandan so‘ng, Manica va uning jamoasi ular nafaqat jamoa yoki konsertlar uchun, balki butun shahar uchun arena loyihasini yaratayotganliklarini tushunishdi.
Har bir uy o‘yini oldidan qirq besh daqiqa oldin, sudya Taylor o‘z o‘rnidan turadi va yura boshlaydi…
Eslatma: Asl matn oxirida to`liq emas edi, shu sababli tarjima va qayta yozish ham shu nuqtada tugaydi.








